PPWR – co to jest? Kogo i czego dotyczy? Daty, zasady oraz cele

Unijne rozporządzenie PPWR to obecnie jeden z najgłośniej dyskutowanych aktów prawnych w branży opakowaniowej. Dotyczy każdej firmy, która wprowadza opakowania (lub produkty w opakowaniach) na rynek UE. Sprawdź, czym jest PPWR, jakie cele realizuje, jakich opakowań i podmiotów dotyczy, a także poznaj harmonogram wdrożenia regulacji w tym zakresie.

 

 

Czym jest PPWR?

PPWR to skrót od angielskiej nazwy “Packaging and Packaging Waste Regulation”, który kryje w sobie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z 22 stycznia 2025 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych – zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/1020 oraz dyrektywę (UE) 2019/904, a także uchylające dotychczasową dyrektywę 94/62/WE z 1994r. Regulacja wpisuje się w pakiet Europejskiego Zielonego Ładu i jest jednym z jego największych projektów dotyczących branży opakowaniowej. Co ważne – PPWR jest rozporządzeniem – a nie dyrektywą, co oznacza, że obowiązuje wprost, w identycznej formie i w każdym kraju Unii.

 

 

Jakie są cele tego rozporządzenia?

Cele są ambitne, choć rozłożone w czasie i powiązane z rozwojem infrastruktury oraz dostępnością technologii recyklingu. Co istotne – PPWR skupia się w dużej mierze na tym, w jaki sposób projektować opakowania, aby odpadów było jak najmniej, a dodatkowo – te, co powstają – lepiej nadawały się do recyklingu.

Komisja Europejska postawiła sobie kilka wyraźnie zdefiniowanych celów, w tym:

 

• redukcja ilości odpadów opakowaniowych w UE,
• wsparcie gospodarki o obiegu zamkniętym,
• wkład w neutralność klimatyczną UE,
• harmonizacja wymogów na jednolitym rynku,
• wzmocnienie rozszerzonej odpowiedzialności producenta,
• rozwój rynku surowców wtórnych.

Jakie rodzaje opakowań obejmuje regulacja PPWR?

Zgodnie z definicją zawartą w PPWR – opakowanie to każdy produkt, niezależnie od materiału, przeznaczony do zawierania, ochrony, obsługi, dostarczania lub prezentacji towarów w całym łańcuchu dostaw (od producenta do użytkownika lub konsumenta). Regulacja obejmuje kilka kategorii opakowań:

 

• opakowania sprzedażowe (jednostkowe) – blister leku, pudełko płatków, butelka po napoju i wiele innych,
• opakowania zbiorcze – czyli kilka opakowań sprzedażowych (np. karton zbiorczy z 6 butelkami),
• opakowania transportowe – w tym palety, skrzynie itp.,
• opakowania serwisowe – wydawane bezpośrednio konsumentowi (torby, kubki na wynos, pojemniki),
• opakowania e-commerce – służące do realizacji wysyłki z handlu internetowego,
• opakowania produkcyjne oraz opakowania innowacyjne.

Jak widać – kluczowa jest funkcja, jaką dany element pełni. To wprost oznacza, że ten sam przedmiot może być zatem produktem lub opakowaniem – w zależności od kontekstu. Ponadto przepisy rozszerzają definicję i obejmują oddzielne części składowe (w tym chociażby zakrętki, etykiety czy podkładki).

 

 

Jakie opakowania zostaną zakazane? Lista tych, które wkrótce mają zniknąć.

Rozporządzenie uwzględnia również szeroką kategorię opakowań, które nie będą dopuszczane do obrotu. Lista obejmuje w szczególności te produkowane z tworzyw sztucznych, m.in.:

 

• jednorazowe opakowania dla świeżych warzyw i owoców, w tym tacki (pakowanych poniżej limitu 1,5 kg),
• małe saszetki stosowane głównie w gastronomii (między innymi ketchupy, majonezy, musztardy, śmietanki, cukier itp.),
• kosmetyki hotelowe (mydła, szampony, płyny),
• pojemniki stosowane do konsumpcji na miejscu (np. w restauracjach i barach szybkiej obsługi).

Kogo dotyczą nowe obowiązki?

Kluczowym momentem, który de facto determinuje odpowiedzialność, jest tzw. wprowadzenie do obrotu. W ten sposób do grona “zainteresowanych” zaliczają się m.in.:

 

• wytwórcy (producenci materiałów i samych opakowań),
• producenci produktów pakowanych,
• importerzy spoza UE,
• dystrybutorzy,
• właściciele marek, którzy wprowadzają produkty pod własnym znakiem towarowym,
• dostawcy usług fulfillment,
• internetowe platformy sprzedażowe.

Jakie są obowiązki względem systemu BDO?

Przedsiębiorcy wytwarzający odpady opakowaniowe posiadają również zobowiązania wobec Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO), a także obowiązek recyklingu opakowań w ilościach, które zostały określone przez ustawę. Powinności mogą być realizowane we własnym zakresie lub poprzez kompleksowe wsparcie ze strony wyspecjalizowanej firmy, w tym organizacje odzysku opakowań. Gospodarowanie odpadami opakowaniowymi wymaga też stosownego postępowania, w tym m.in.:

 

• zlecanie transportów,
• przekazywanie odpadów,
• przechowywanie w odpowiednich pojemnikach,
• prowadzenie ewidencji w systemie BDO,
• sprawozdawczość w BDO.

Co dalej? Kluczowe daty, planowany harmonogram wdrożenia PPWR oraz pierwsze zmiany.

Wdrożenie zostało podzielone na kilka etapów – począwszy od roku 2026, a skończywszy na 2040. Rozporządzenie weszło w życie 11 lutego 2025 r., a zastosowanie jego zostało zaplanowane na 12 sierpnia 2026 r. (czyli po 18-miesięcznym vacatio legis). Zatem od 12 sierpnia 2026 r. do obrotu będą mogły być wprowadzane jedynie opakowania do kontaktu z żywnością, w których została odpowiednio ograniczona zawartość syntetycznych substancji z grupy PFAS, czyli związków chemicznych per- i polifluoroalkilowych (PFAS) stosownych m.in. do powlekania wielu rodzajów opakowań na żywność. Choć ich zastosowanie jest znacznie szersze. Powszechnie stosowane w pojemnikach na popcorn, zapiekanki, frytki, burgery, kubkach na napoje, tackach na pizzę itp. Pełnią rolę powstrzymującą w przesiąkaniu choćby tłuszczu oraz wody, przy tym przedostając się niestety do żywności i środowiska, powodując tym samym poważne zagrożenie dla zdrowia ludzi, fauny i flory, ze względu na swoją niebezpieczną strukturę chemiczną i odporność na naturalną degradację. Temat szczególnie dotyczy sektora gastronomicznego, hurtowni opakowań oraz ich importerów.

Dodatkowo od 12.08.26 r. niedozwolone będą komponenty strukturalne opakowania, które nie będą stanowiły niezbędnej funkcji ochronnej, a stanowiąc jedynie elementy mające na celu wywołanie złudzenia optycznego, aby produkt wyglądał po prostu na większy. Np. dodatkowe warstwy zastosowanego materiału, podwójne dna, zbędne przegrody, lecz będą szczególne wyjątki wynikające z chronionych wzorów przemysłowych, znaków towarowych zarejestrowanych przed datą 11.02.25 r. lub produkty chronione oznaczeniem geograficznym. Opakowanie powinno mieć odpowiednią masę oraz objętość służącą do ochrony oferowanego produktu. Opakowania niespełniające kryteriów, już nie będą mogły być wprowadzane na rynek po dniu 12.08.26 r. Bez względu na datę ich produkcji lub zakupu.

 

Możliwość wprowadzania torebek foliowych poniżej 15 mikronów jest dopuszczalna tylko ze względów higienicznych lub w celu zapobiegania marnowaniu żywności, w tym woreczki przeznaczone na owoce, warzywa oferowane luzem na wagę lub sztuki. Co więcej, należy uwzględnić limity metali ciężkich we wszystkich opakowaniach, niezależnie od materiału ich wykonania. Suma stężenia pierwiastków kadmu, ołowiu, rtęci oraz chromu sześciowartościowego nie może przekraczać 100 mg/kg masy opakowania albo jego części.

 

Następnie w kolejnych latach czekają nas:

 

• 2027 r. – państwa członkowskie muszą stworzyć system kar i nadzoru,
• 2028 r. – zharmonizowane oznakowanie opakowań,
• 2029 r. – oznakowanie opakowań wielokrotnego użytku,
• 2030 r. – wszystkie opakowania nadające się do recyklingu, klasy recyklowalności, recyklat, pusta przestrzeń, zakazy formatów, cele ponownego użycia,
• 2035 r. – redukcja odpadów opakowaniowych o 10%,
• 2038 r. – wszystkie opakowania muszą osiągać co najmniej klasę B recyklowalności,
• 2040 r. – cele recyklatu nawet do 65% i redukcja odpadów o 15%.

Szczegóły wielu obowiązków w zakresie wdrażania i stosowania przepisów PPWR – mają doprecyzować akty, które będą wprowadzane w przyszłości. Przedsiębiorcy, których dotyczą przedmiotowe zmiany już zaczęli dokonywać stosownych audytów i wdrażają niezbędne zmiany, przy czym szukając informacji oraz odpowiedzi na nurtujące ich pytania, przeciwdziałając ewentualnym opóźnieniom w zastosowaniu się do nowych unijnych wymogów i regulacji.

 

Masz pytania związane z PPWR?

Skala zmian wprowadzonych przez PPWR może przytłaczać – tym bardziej, że obowiązki rozciągnięte są na kilkanaście lat i dotykają wielu obszarów funkcjonowania firmy. Jeżeli chcesz mieć pewność, że Twoje opakowania spełniają wymogi – sprawdź naszą ofertę i skorzystaj z analizy obowiązków środowiskowych. Powyższy artykuł ma charakter informacyjny, a jego celem jest poszerzanie świadomości przedsiębiorców w zakresie realizacji powinności wobec urzędów i środowiska, jakie zostały nałożone ustawowo. Treść artykułu nie stanowi wykładni prawa i nie może być traktowana jako zamiennik porady prawnej.